W cyfrowym świecie

Kiedy ostatnio spędziliście dzień bez internetu? Zakładam, że większość z nas nawet nie pamięta. Rachunki przeniosły się do aplikacji bankowej, zakupy robimy online, a wizytę u rodziny rekompensujemy wiadomością na komunikatorze. Te wszystkie rozwiązania ułatwiają nasze życie, ale – jak zawsze – niosą za sobą i zagrożenia. Cyfryzacja występuje w każdym obszarze i każdej branży, także wodociągowo-kanalizacyjnej.
Wykorzystanie sztucznej inteligencji do przewidywania awarii sieci wod-kan nie robi już takiego wrażenia jak jeszcze kilka lat temu, a nowoczesne rozwiązania informatyczne są traktowane jako must-have w przedsiębiorstwach, które chcą optymalizować swoją pracę. W niniejszym wydaniu Bogdan Skrzipek dzieli się doświadczeniami RPWiK Zawiercie, które zdecydowało się wdrożyć Kodeks Wykorzystania Narzędzi GenAI,
porządkując dobre i złe praktyki w tym zakresie (s. 47). Z kolei Wodociągi Chrzanowskie
biorą udział w pilotażowym programie, który dzięki automatyzacji części procesów pozwoli skrócić czas pracy (s. 9). Marcin Niemiec z Wodociągów Katowickich opisuje natomiast innowacyjny system kurtyn wodnych „na żądanie” – dzięki zdalnemu sterowaniu spółka znacząco zmniejszyła koszty eksploatacji, odciążyła pracowników i zwiększyła komfort mieszkańców (s. 70).

Przykłady zastosowań nowoczesnych technologii można by mnożyć, udowadniając,
że polskie przedsiębiorstwa bez wątpienia są otwarte na cyfryzację. Medal jednak zawsze ma dwie strony – w tym przypadku rewers dotyczy cyberzagrożeń, które w ostatnich miesiącach wybrzmiewają coraz głośniej. Jednym z nich są cyberataki na infrastrukturę wod-kan. Pierwsze (co istotne) udokumentowane próby ingerencji w systemy sterowania oczyszczalni i stacji uzdatniania wody w Polsce pojawiły się w 2024
roku i od tego czasu eskalują. Jak pisze Karolina Wojtasik z Rządowego Centrum
Bezpieczeństwa, „ataki hybrydowe mają na celu nie tylko przerwanie dostaw, ale
przede wszystkim wywołanie paniki, chaosu i utraty zaufania obywateli do instytucji
publicznych” (s. 74). Nie dziwi więc, że największe spółki kraju zdecydowały się powołać do życia ISAC wod-kan, sektorowe Centrum Wymiany Informacji i Analizy Zagrożeń, które ma wspierać podmioty branżowe w budowaniu odporności cyfrowej (s. 56).

Nowe technologie zmieniły nasz świat. Musimy dziś tworzyć wspólne standardy
bezpieczeństwa, wymieniać się informacjami, rozwijać współpracę na wielu szczeblach. Najłatwiej jednak – a może najtrudniej – zacząć od świadomości, zarówno na płaszczyźnie prywatnej: jak i zawodowej. Otwierajmy się więc na nowe, ale z czujnością i rozsądkiem.

Branża podnosi poziom

Z życia branży

Zarządzanie

Temat numeru: Branża podnosi poziom

Jakość wody

Nowoczesne rozwiązania

Historia

Sieci WOD-KAN

Prawo

Felieton