„Inwestycja została zrealizowana w ciągu 12 miesięcy od podpisania umowy, obejmującej opracowanie dokumentacji projektowej oraz wybudowanie oczyszczalni ścieków wraz z systemem kanalizacji ciśnieniowej. Zrealizowany projekt obejmuje blisko 250 mieszkańców Tomawy i Tomawy Kolonii”, mówi Grażyna Lasek, wójt gminy Łęki Szlacheckie.

Oczyszczalnia w Tomawie powstała w ramach wsparcia bezzwrotnego ze środków unijnych przyznanych z KPO: „B3.1.1. Inwestycje w zrównoważoną gospodarkę wodno-ściekową na terenach wiejskich.” Wartość całej inwestycji zamknęła się kwotą 4 987 804,88 zł netto – dofinansowanie wyniosło 100%. Projekt w formule „Zaprojektuj i wybuduj” zrealizowała firma RDLS – spółka spin-off Uniwersytetu Warszawskiego.

Naturalna Oczyszczalnia Ścieków w Tomawie

Oczyszczalnia bez prądu i chemikaliów

Ścieki w nowootwartej oczyszczalni w Tomawie przepływają grawitacyjnie przez dwa kolejne filtry z przepływem pionowym, które zostały obsadzone trzciną. Mikroorganizmy rozwijające się na złożu filtracyjnym usuwają zanieczyszczenia, przy naturalnym wsparciu roślin. Pozwala to całkowicie wyeliminować środki chemiczne, stosowane w tradycyjnych systemach.

„W projekcie oczyszczalni wykorzystano różnicę poziomów terenu, dzięki czemu cały proces oczyszczania odbywa się bez zasilania elektrycznego. W przeciwieństwie do tradycyjnych rozwiązań, oczyszczalnia w Tomawie nie wymaga dmuchaw ani elektrycznych urządzeń napowietrzających. To pierwsza w Polsce instalacja tego typu, która nie zużywa energii elektrycznej w procesie oczyszczania”, mówi Łukasz Rodek z RDLS, spółki spin-off Uniwersytetu Warszawskiego, która zrealizowała inwestycję w Tomawie.

Osady usuwane raz na dekadę

W Tomawie osad ze ścieków, który zatrzymuje się na pierwszym filtrze jest naturalnie odwadniany, mineralizowany, a następnie humifikowany – co oznacza przekształcanie materii organicznej w bardziej stabilne substancje próchniczne. Takie rozwiązanie eliminuje potrzebę regularnego odpompowywania osadu, jego mechanicznego odwadniania i częstego wywozu.

Naturalna Oczyszczalnia Ścieków w Tomawie

W naturalnych oczyszczalniach ścieków typu francuskiego zebranie nagromadzonego osadu następuje po 10, a czasem nawet po 20 latach eksploatacji, w zależności od obciążenia i warunków pracy oczyszczalni. Osad w formie zhumifikowanej, po spełnieniu stosownych wymogów, można następnie wykorzystywać w rolnictwie.

„Brak konieczności używania energii elektrycznej w procesie oczyszczania, prosta obsługa, a do tego zagospodarowanie osadów ściekowych zbieranych na pierwszym filtrze, przekładają się na bardzo niskie koszty eksploatacji. To największa zaleta oraz powód, dla którego wybraliśmy naturalną technologię oczyszczania ścieków”- podsumowuje Grażyna Lasek.

Naturalna Oczyszczalnia Ścieków w Tomawie – Filtr 2

Rozwiązanie szeroko stosowane we Francji

Według raportu „Resilience through Nature” organizacji Global Wetland Technology (GWT), we Francji działa już ponad 5800 naturalnych oczyszczalni ścieków, które wykorzystują filtry trzcinowe. To ponad ¼ wszystkich oczyszczalni komunalnych w tym kraju. Tomawa, jako pierwsza polska gmina, przenosi te rozwiązania – idealne dla wsi i miejscowości, które borykają się z problemem braku dostępu do kanalizacji – na rodzimy grunt.