Z jednej strony długie okresy suszy, z drugie coraz częstsze błyskawiczne i nawalne deszcze, okresowe podtopienia. Rosnące znaczenie retencji, czyli gromadzenia wody, sprawia, że sposób projektowania inwestycji miejskich wymaga nowego podejścia. Wrocław konsekwentnie wdraża rozwiązania oparte na zasadzie zagospodarowania wód opadowych w miejscu ich wystąpienia, a od 25 czerwca 2026 r. obowiązują zaktualizowane wytyczne GWO wprowadzone Zarządzeniem nr 5364/26 Prezydenta Wrocławia. Dokument wyznacza jednolite standardy planowania, projektowania i realizacji inwestycji z uwzględnieniem perspektywy całej zlewni.

– Wrocław od lat przygotowuje się do skutków zmian klimatu. Dziś wiemy, że sama rozbudowa infrastruktury kanalizacyjnej nie wystarczy. Musimy zatrzymywać wodę tam, gdzie spadła, wykorzystywać potencjał zielono-niebieskiej infrastruktury i projektować miasto tak, aby było bardziej odporne na ekstremalne zjawiska pogodowe. Nowe standardy gospodarowania wodami opadowymi są ważnym krokiem w tym kierunku i liczę na ich konsekwentne wdrażanie przez wszystkie miejskie podmioty realizujące inwestycje – mówi Jacek Sutryk, prezydent Wrocławia.

Od odwodnienia do świadomego gospodarowania wodą

Nowe wytyczne opierają się na prostej zasadzie: kanalizacja deszczowa powinna odbierać jedynie nadmiar wód opadowych, których nie da się zagospodarować na miejscu. Priorytetem stają się rozwiązania zielono-niebieskiej infrastruktury, takie jak ogrody deszczowe, niecki retencyjne, zbiorniki infiltracyjne czy powierzchnie biologicznie czynne. Ich zadaniem jest spowolnienie odpływu wody, zwiększenie retencji i ograniczenie skutków intensywnych opadów.

– Woda opadowa nie zna granic między działkami, jednostkami czy inwestorami. Dlatego potrzebujemy wspólnego podejścia do projektowania inwestycji w całym mieście. Szkolenia mają pomóc wszystkim uczestnikom procesu inwestycyjnego lepiej rozumieć cele nowych wytycznych i skutecznie wdrażać je w praktyce. Dzięki temu będziemy realizować inwestycje bezpieczniejsze, bardziej odporne na zmiany klimatu i lepiej odpowiadające potrzebom Mieszkańców – podkreśla Przemysław Gałecki, wiceprezes MPWiK Wrocław.

Jednolite zasady dla wszystkich inwestycji miejskich

Zgodnie z nowymi regulacjami jednostki i spółki miejskie przygotowujące inwestycje są zobowiązane do stosowania zasady zagospodarowania opadu w miejscu jego wystąpienia. Wytyczne określają również wymagania dotyczące opracowywania dokumentacji projektowej, analiz zlewniowych oraz identyfikacji istniejącej infrastruktury związanej z gospodarowaniem wodami opadowymi.

– Adaptacja miasta do zmian klimatu wymaga konsekwencji i współpracy wielu podmiotów. Dlatego zależy nam, aby wszystkie inwestycje realizowane przez miasto powstawały według tych samych standardów. Dzięki temu tworzymy spójny system, który nie tylko ogranicza ryzyko podtopień, ale również poprawia jakość przestrzeni publicznych i warunki życia Mieszkańców. Oczywiście do tego samego zachęcamy inwestorów prywatnych. Traktowanie wody opadowej jako zasobu wydaje się bezdyskusyjne w kontekście warunków pogodowych, których właśnie doświadczamy – mówi Katarzyna Szymczak-Pomianowska, dyrektor Departamentu Strategii i Zrównoważonego Rozwoju Urzędu Miejskiego Wrocławia.

Lepsze projekty, sprawniejsza realizacja

Jednym z głównych celów szkoleń jest podniesienie kompetencji osób odpowiedzialnych za przygotowanie i prowadzenie inwestycji. Lepsze zrozumienie zasad Gospodarowania Wodami Opadowymi przekłada się na bardziej precyzyjne przetargowe opisy, lepszą współpracę z projektantami i wykonawcami oraz mniejsze ryzyko kosztownych zmian na etapie realizacji inwestycji.

Praktyczne efekty nowego podejścia do gospodarowania wodami opadowymi są już widoczne we Wrocławiu. Na placu Orląt Lwowskich powstały ogrody deszczowe, które zatrzymują wodę opadową i wspierają miejską retencję. Z kolei Park Krzycki został przeprojektowany na wyraźną prośbę mieszkańców. Dzięki temu pełni dziś nie tylko funkcję odprowadzenia wody, ale przede wszystkim rekreacyjną, a jednocześnie wspierającą retencję wód opadowych oraz zwiększającą odporność okolicy na skutki intensywnych opadów. Takie realizacje pokazują, że rozwiązania oparte na przyrodzie mogą skutecznie łączyć potrzeby mieszkańców z adaptacją miasta do zmian klimatu.

– Chcemy, aby projektanci i inwestorzy patrzyli na wodę opadową jako cenny zasób, niezbędny do zagospodarowania w miejscu wystąpienia opadu, a nie problem, który się rozwiązuje przez jak najszybsze odprowadzenie do odbiornika. Wytyczne porządkują proces projektowania i wspomagają dobór właściwych rozwiązań w oparciu o lokalne warunki geologiczne, hydrologiczne i potrzeby całej zlewni. To pozwala projektować skuteczniej, ograniczać błędy i osiągać realne efekty środowiskowe oraz społeczne – mówi Rafał Błaszczyk, menedżer ds. gospodarowania wodami opadowymi w MPWiK Wrocław.

Miasto będzie monitorować efekty

W pierwszym cyklu warsztatów organizowanych przez MPWiK Wrocław uczestniczą przedstawiciele miejskich spółek i jednostek odpowiedzialni za przygotowanie oraz realizację inwestycji, jednak nowe zarządzenie dotyczy także prywatnych inwestycji. Stąd spółka wodociągowa, wspólnie z urzędem miasta, opracowuje szkolenia z GWO także dla  firm projektujących komercyjne inwestycje. – Cel jest prosty: budowanie miasta dobrego do życia i jeszcze lepiej przygotowanego na wyzwania klimatyczne przyszłości – dodaje Gałecki.