Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz niektórych innych ustaw (UC59). Projekt dostosowuje polskie prawo do przepisów Unii Europejskiej. Chodzi m.in. o rozszerzenie wymagań, które dotyczą parametrów jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi oraz informacji o jej cenie i zużyciu.

Branża pozytywnie, ale z ostrożnością

Izba Gospodarcza „Wodociągi Polskie” stoi na stanowisku, że kierunek zmian przyjęty w projekcie nowelizacji ustawy jest co do zasady słuszny. Wiele z proponowanych rozwiązań – takich jak komunikacja online z mieszkańcami – jest już z powodzeniem wdrażanych przez znaczną część przedsiębiorstw wodociągowych. Technologie umożliwiające zapewnienie dostępu do informacji są dostępne i szeroko stosowane, co – zdaniem Izby – nie powinno skutkować wzrostem taryf. 

Jednocześnie IGWP podkreśla duże zróżnicowanie sektora wodociągowego – część spółek funkcjonuje w specyficznych warunkach geograficznych oraz przy ograniczonych zasobach organizacyjnych i finansowych. W ich przypadku wdrożenie nowych obowiązków może wiązać się z istotnymi trudnościami natury praktycznej i kosztowej.

Największe wyzwanie: Plany Bezpieczeństwa Wody

Jednym z najbardziej wymagających obowiązków będzie wdrożenie tzw. Planów Bezpieczeństwa Wody, czyli kompleksowej analizy ryzyka na wszystkich etapach systemu zaopatrzenia w wodę – od ujęcia, przez stację uzdatniania, aż po sieć dystrybucyjną. Zdaniem IGWP realizacja tego obowiązku wymaga wsparcia finansowego ze strony państwa – zarówno budżetowego, jak i z funduszy UE – by mogła być wdrożona rzeczywiście, a nie jedynie formalnie.

Kolejnym obszarem wymagającym dużego zaangażowania będzie monitorowanie strat wody i wycieków, szczególnie w kontekście dużej różnorodności systemów wodociągowych w Polsce. Ujednolicenie metodologii w tym zakresie może prowadzić do niesprawiedliwego oceniania efektywności niektórych przedsiębiorstw.

Koszty wdrożenia, a brak środków w OSR

Szczególne zastrzeżenia budzi fakt, że ocena skutków regulacji (OSR) nie uwzględnia kosztów wdrożenia unijnej dyrektywy, które – według danych Ministerstwa Infrastruktury z 2021 r. – wynoszą ponad 44 miliardy złotych. Brak zabezpieczenia finansowego może poważnie utrudnić realizację ustawowych obowiązków, zwłaszcza w mniejszych jednostkach sektora wodociągowo-kanalizacyjnego.

Jak wskazuje IGWP, bez odpowiedniego wsparcia finansowego nowe obowiązki mogą pozostać jedynie zapisem ustawowym, niespełniającym rzeczywistych celów dyrektywy.

Jak podsumowuje IGWP, opublikowanie ostatecznego tekstu projektu nowelizacji oznacza, że proces legislacyjny wchodzi w kluczową fazę. Zmiany zawarte w projekcie mają fundamentalne znaczenie dla funkcjonowania branży wodociągowej w Polsce. Choć część z nich znajduje już dziś praktyczne zastosowanie, inne będą wymagały znaczących nakładów finansowych i organizacyjnych. Ich skuteczna implementacja będzie możliwa jedynie przy zapewnieniu realnych instrumentów wsparcia dla przedsiębiorstw wod.-kan.